In de praktijk zien we het vaak gebeuren: even snel een last oppakken met de graafmachine. Haak eraan, ketting erom en hijsen, maar mag je hijsen met een grondverzetmachine?
Maar zo simpel ligt het niet. Sterker nog: in veel gevallen mag het helemaal niet. In dit artikel leggen we uit wanneer je wél mag hijsen met een grondverzetmachine, wanneer niet, en waar je op moet letten om veilig en volgens de regels te werken.
Een graafmachine is geen hijskraan
Een grondverzetmachine is in de basis gemaakt om te graven. Denk aan sleuven, taluds — dat werk.
Dat er een giek aan zit, betekent niet automatisch dat je er veilig mee kunt hijsen. Volgens de richtlijnen mogen grondverzetmachines in principe geen hijswerk uitvoeren, tenzij ze daar specifiek voor zijn ingericht. Dat is meteen waar het vaak misgaat in de praktijk.
Wanneer mag je wel hijsen?
Er zijn situaties waarin het wél mag, maar daar zitten duidelijke voorwaarden aan. De machine moet:
- geschikt zijn voor hijswerk
- voorzien zijn van de juiste beveiligingen
- een duidelijke lastentabel hebben
- correct gekeurd zijn
En minstens zo belangrijk: de machinist moet weten wat hij doet.
Drie soorten grondverzetmachines
Niet elke machine is hetzelfde. Er wordt onderscheid gemaakt in drie types:
Machine zonder hijsfunctie
Dit is de “standaard” graafmachine. Hier mag je niet mee hijsen.
Machine met beperkte hijsfunctie
Sommige machines mogen beperkt hijswerk doen. Maar alleen als het binnen de specificaties valt en je de handleiding volgt!
Machine met volledige hijsfunctie
Dit zijn machines die eigenlijk functioneren als kraan. Daar gelden dezelfde regels als voor hijskranen.
Wat vaak misgaat op de werkvloer
Hier gaat het regelmatig fout.
Je ziet bijvoorbeeld:
- een haak aan de bak
- een ketting om de last
- geen idee van gewicht
- geen lastentabel
“Dat doen we altijd zo”, totdat het misgaat. En als er iets gebeurt, is de vraag altijd: was dit volgens de regels toegestaan?
De rol van de fabrikant
De fabrikant bepaalt wat je met een machine mag doen.
In de handleiding staat precies:
- waar de machine voor bedoeld is
- wat wel en niet mag
- welke hulpstukken je mag gebruiken
Staat hijsen er niet in? Dan mag het niet, zo simpel is het eigenlijk.
Keuring: vaak vergeten, wel verplicht
Zodra je gaat hijsen, gelden er extra eisen. De machine moet dan:
- gekeurd zijn als hijsmiddel
- regelmatig geïnspecteerd worden
- voldoen aan de arbeidsmiddelenrichtlijn
Geen keuring = niet hijsen
Opleiding en ervaring
“Hij kan er goed mee overweg” is niet genoeg.
Als je hijswerk doet, moet je:
- kennis hebben van lasten en hijsgereedschappen
- weten hoe je veilig hijst
- risico’s kunnen inschatten
Dat leer je niet alleen in de praktijk, daar hoort ook opleiding bij.
Bij HOC Opleiding & Training geven we de juiste opleidingen.
Wanneer heb je echt een probleem?
Het wordt risicovol (en juridisch spannend) als:
- hijsen onderdeel is van je werk
- je structureel hijswerk uitvoert
- je zware lasten hijst
Dan zit je al snel in de categorie hijskraanwerk en daar horen andere eisen en certificaten bij.
Training bij HOC Opleiding & Training
Wil je zeker weten dat je mensen veilig en volgens de regels werken?
Bij HOC verzorgen we trainingen voor:
- machinisten grondverzetmachine met hijsfunctie
- beperkt hijsen met een grondverzetmachine
- werken met machines in de infra
Zonder onnodige theorie, maar gericht op de praktijk. Vraag het uitgebreide informatieblad van de Vereniging Verticaal Transport op bij HOC Opleiding & Training.
