Veilig werken met anderstaligen: waarom extra aandacht nodig is
Steeds meer organisaties werken met anderstalige medewerkers in sectoren zoals bouw, industrie, logistiek en techniek. Dat vraagt extra aandacht voor veiligheid. Taal speelt daarbij een cruciale rol. Wanneer veiligheidsinstructies niet worden begrepen, ontstaan risico’s. Daarom is niet alleen instructie belangrijk, maar ook het voldoen aan de taaleis.
Wat verstaan we onder anderstaligen?
Onder anderstaligen vallen medewerkers die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen om veiligheidsinstructies, waarschuwingen en procedures goed te begrijpen. Het gaat daarbij niet om nationaliteit, maar om begrip van de gebruikte instructietaal.
Belangrijk uitgangspunt is: een medewerker hoeft geen Nederlands te spreken, maar moet de veiligheidsinstructies wél begrijpen.
De taaleis: wat betekent dit in de praktijk?
In Nederland geldt geen vaste wettelijke eis dat een medewerker Nederlands moet spreken. De taaleis zit niet in de taal zelf, maar in het begrip ervan.
Concreet betekent dit:
- de werkgever moet een taal gebruiken die de medewerker begrijpt
- veiligheidsinstructies moeten aantoonbaar zijn overgekomen
- misverstanden door taal mogen geen oorzaak zijn van onveilig werken
Met andere woorden: wie de instructie niet begrijpt, is niet voldoende geïnstrueerd.
Taaleis en Arbowet: wettelijke verantwoordelijkheid
De Arbowet verplicht werkgevers om werknemers doeltreffend voor te lichten over risico’s en veilig werken. Dit houdt in dat:
- instructies afgestemd moeten zijn op taalniveau en kennis
- een standaard Nederlandstalige instructie onvoldoende kan zijn
- de werkgever verantwoordelijk blijft bij ongevallen door taalproblemen
Daarom moet een werkgever actief beoordelen of een medewerker de instructies daadwerkelijk begrijpt en zo nodig maatregelen treffen.
Hoe toon je aan dat aan de taaleis wordt voldaan?
Werkgevers kunnen aantonen dat zij aan de taaleis voldoen door:
- instructies in begrijpelijke taal aan te bieden
- gebruik te maken van beeldmateriaal en pictogrammen
- medewerkers instructies te laten herhalen of voordoen
- trainingen vast te leggen in het opleidingsdossier
- toezicht te houden op naleving op de werkvloer
Daarnaast is het verstandig om dit expliciet mee te nemen in de RI&E en taak- en risicoanalyses (TRA).
Risico’s bij het niet naleven van de taaleis
Wanneer geen rekening wordt gehouden met taalbegrip, kunnen de volgende risico’s ontstaan:
- verkeerd gebruik van arbeidsmiddelen
- het niet herkennen van gevaarlijke situaties
- ongevallen en letsel
- aansprakelijkheid van de werkgever
Juist daarom is aandacht voor de taaleis geen formaliteit, maar een essentieel onderdeel van veilig werken.
Opleiding en instructie afgestemd op taalniveau
Een effectieve veiligheidstraining voor anderstaligen bij HOC Opleiding & Training is:
- praktijkgericht
- visueel ondersteund
- afgestemd op het taalniveau van de deelnemer
- gericht op herkennen van risico’s in de eigen werksituatie
Bovendien werkt herhaling beter dan een eenmalige uitleg, zeker wanneer taal een rol speelt.
Conclusie: taaleis is onderdeel van veiligheid
Veilig werken met anderstaligen draait niet om het spreken van Nederlands, maar om begrip van veiligheidsinstructies. De taaleis betekent dat werkgevers verantwoordelijk zijn voor begrijpelijke communicatie, passende instructie en aantoonbare borging.
Praktijkgerichte ondersteuning door HOC Opleiding & Training
HOC Opleiding & Training ondersteunt organisaties met veiligheidstrainingen waarbij taalbegrip en praktische instructie centraal staan. Wij stemmen trainingen af op de doelgroep en zorgen dat veiligheid ook echt begrepen wordt. HOC Opleiding & Training geeft vele cursus in andere talen, waaronder Hoogwerker, Heftruck en Aanslaan van Lasten.
Bel voor meer informatie 050-4092663.
*Houdt er rekening mee dat een training niet in twee talen tegelijk kan worden gegeven.
