4,9 van 5 sterren (op basis van 67 reviews)
Een groep logistiek medewerkers en een chauffeur in gesprek bij een vrachtwagen op een transportterrein over Code 95 vrijstellingen.
19 februari '26 | Leestijd: 2 minuten

Vrijstelling Code 95: wanneer is Code 95 niet verplicht?

Code 95: Heb jij die nascholing nou echt nodig, of ben je vrijgesteld?

Er bestaat nogal wat verwarring over Code 95. De één zegt dat je het altijd moet hebben, de ander roept dat je onder een vrijstelling valt zodra je een hamer in je auto hebt liggen. De waarheid ligt ergens in het midden, en de regels van de ILT zijn streng.

Wanneer mag je die Code 95 nou écht achterwege laten? We zetten de belangrijkste situaties voor je op een rij.

De voertuigen en het doel

Rijd je in een voertuig dat op kenteken niet harder kan dan 45 km/u? Dan hoef je je geen zorgen te maken over Code 95. Dat geldt vaak voor specifieke landbouwvoertuigen of zware machines. Ook als je voor de hulpdiensten rijdt (denk aan de brandweer, politie of ambulance) ben je vrijgesteld, mits je op dat moment ook echt je taak uitvoert.

Ben je een monteur die een vrachtwagen naar de garage brengt voor onderhoud of een testrit maakt? Ook dan is Code 95 niet nodig. Zolang je maar geen commerciële vracht achterin hebt liggen.

Privé, hobby en noodsituaties

Als je achter het stuur zit voor je plezier – bijvoorbeeld omdat je met je eigen camper op pad gaat of helpt bij een vereniging als vrijwilliger – heb je geen nascholing nodig. Hetzelfde geldt voor uitzonderlijke situaties zoals reddingsoperaties of gladheidsbestrijding. In tijden van nood gaan de regels even opzij om hulp mogelijk te maken.

De ‘Infra-vrijstelling’: een lastige grens

Voor veel mensen in de bouw en infra is dit het belangrijkste punt. Ben je een kraanmachinist, hovenier of grondverzetter? Dan vervoer je vaak je eigen machines en materialen naar de klus. Je bent dan vaak vrijgesteld, maar alleen als het rijden niet je hoofdactiviteit is.

De vuistregel: Is de vrachtwagen puur een gereedschap om je werk op locatie te kunnen doen? Dan zit je meestal goed. Is het rijden zelf een groot deel van je dagtaak? Dan wordt het een grijs gebied waar je voorzichtig mee moet zijn.

Pas op voor de bekende misverstanden

We horen vaak: “Ik rijd maar een paar uurtjes per week, dus het hoeft niet.” Helaas werkt het niet zo. Er bestaat geen harde grens van ‘aantal uren’. Het gaat om het doel van de rit. Is het commercieel vervoer? Dan is Code 95 bijna altijd verplicht, hoe weinig je ook rijdt.

Rijden zonder geldige code kan je een boete van zo’n € 1.000,- opleveren, en dat is zonde van het geld.

Twijfel je nog steeds? De regels rondom vrijstellingen kunnen per situatie verschillen. Voorkom boetes of problemen met de verzekering en laat het even checken.

Bekijk alle vrijstellingen Code95 (ILT).

Bij HOC Opleiding & Training helpen we je niet alleen met het antwoord, maar regelen we ook die nascholing voor je op onze locatie in Tynaarlo of op jouw locatie. Niet alleen in Groningen, Drenthe of Friesland, maar bovendien in heel Nederland.

Bekijk onze Code95 opleidingen.

Terug naar kennisbank
×

Heb je vragen of wil je advies?

Neem gerust contact op met ons.