Veilig hijsen vraagt meer aandacht voor projectspecifieke risico’s
Veilig hijsen lijkt in de praktijk vaak goed geregeld. Toch laat een recent onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid zien dat dit niet altijd het geval is.
Aanleiding is het hijsongeval in Lochem in 2024. Tijdens werkzaamheden viel een deel van een brugconstructie naar beneden, met fatale gevolgen. De conclusie is duidelijk: veilig hijsen gaat mis wanneer projectspecifieke risico’s onvoldoende worden meegenomen.
Wat ging er mis bij het hijsongeval in Lochem?
Bij het ongeval werkten meerdere partijen samen. Iedereen vertrouwde op elkaars expertise, maar juist daar ontstond het probleem.
Er werd te weinig kritisch gekeken naar:
- de stabiliteit van de hijslast
- de specifieke situatie op locatie
- de onderlinge afstemming
Daardoor bleven belangrijke risico’s onderbelicht. En dat terwijl juist deze risico’s bepalend zijn voor veilig hijsen.
De belangrijkste les: vertrouwen is niet genoeg
De Onderzoeksraad is helder: ervaring en vertrouwen mogen nooit de basis zijn van veiligheid.
Bij veilig hijsen is het essentieel dat:
- plannen inhoudelijk worden gecontroleerd
- aannames worden getoetst
- partijen elkaar actief bevragen
Met andere woorden: veiligheid ontstaat niet vanzelf — die moet je organiseren.
Waarom standaard procedures niet voldoende zijn
Veel bedrijven werken met vaste werkwijzen, hijsplannen en procedures. Dat is goed, maar niet voldoende.
Want:
- geen enkel project is hetzelfde
- omstandigheden veranderen continu
- risico’s zijn vaak situatieafhankelijk
Daarom moet veilig hijsen altijd worden afgestemd op de specifieke werksituatie.
Concrete aanbevelingen voor veilig hijsen
Volgens de Onderzoeksraad moeten bedrijven meer aandacht besteden aan:
- voldoende stabiliteitsmarges
- het vermijden van werken onder de last
- duidelijke taakverdeling en communicatie
- het vooraf bespreken van risico’s
Het draait uiteindelijk om één ding: vooraf nadenken in plaats van achteraf reageren.
Wat betekent dit voor jouw organisatie?
Voor bedrijven in de bouw, infra en industrie is dit een belangrijk signaal.
Veilig hijsen betekent in de praktijk:
- risico’s écht bespreken (niet alleen afvinken)
- medewerkers betrekken bij de voorbereiding
- leidinggevenden laten sturen op gedrag
- durven ingrijpen bij twijfel
Dit sluit ook direct aan op ontwikkelingen zoals de Veiligheidsladder (SCL) en VCA-eisen rondom leiderschap en veiligheidsgedrag.
De rol van training en bewustwording bij veilig hijsen
Bij HOC Opleiding & Training zien we dagelijks dat techniek zelden het probleem is.
De echte uitdaging zit in:
- communicatie
- risicobewustzijn
- aanspreekcultuur
- voorbereiding
Een goede training in veilig hijsen zorgt ervoor dat medewerkers:
- risico’s eerder herkennen
- beter samenwerken
- niet blind vertrouwen op routine
En precies daar wordt het verschil gemaakt.
Conclusie: veilig hijsen begint vóór de uitvoering
Het ongeval in Lochem maakt één ding duidelijk: veilig hijsen begint niet bij de kraan, maar bij de voorbereiding.
