Een rapport dat iedere hijsprofessional zou moeten lezen
Er verschijnen niet vaak rapporten waar je als vakman echt bij stilstaat. Het onderzoek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid naar het hijsongeval bij de bouw van de Nettelhorsterbrug in Lochem is er zo een.
Op 21 februari 2024 viel tijdens het hijsen een boogbeen van ruim 135 ton uit de kranen. Het verwoestte het platform van de montagetoren waarop vier mensen stonden. Twee van hen kwamen om het leven, twee raakten gewond. De Onderzoeksraad heeft uitgezocht hoe dit heeft kunnen gebeuren — niet om met de vinger te wijzen, maar om herhaling te voorkomen.
De belangrijkste boodschap?
Veilig hijsen begint ruim voordat de kraan gaat draaien.
In de praktijk vertrouwen we vaak op de ervaring van collega’s en de deskundigheid van de andere partijen op een project. Logisch, maar juist dat vertrouwen kan ervoor zorgen dat kritische vragen niet meer gesteld worden. In Lochem bleek dat precies het pijnpunt: de betrokken partijen hadden zoveel vertrouwen in elkaar dat niemand de stabiliteit van de hijslast nog toetste. Iedereen ging ervan uit dat een ander dat al had gedaan. Dat had niemand.
Voor iedereen die betrokken is bij hijswerkzaamheden — van opdrachtgever en werkvoorbereider tot machinist, aanslaanger en hijsbegeleider — zitten er waardevolle lessen in het rapport.
Een paar die eruit springen:
- neem nooit aan dat een ander een risico al beoordeeld heeft — leg vast wie wat toetst;
- bespreek vooraf met alle betrokkenen wat er mis kan gaan;
- kijk niet alleen of een hijs technisch kán, maar of hij onder alle omstandigheden veilig uit te voeren is;
- zorg dat niemand onder of direct naast een hangende last hoeft te staan;
- blijf kritisch, ook als een vergelijkbare hijs eerder probleemloos ging. In Lochem was de configuratie eerder gebruikt zonder dat er iets misging.
Bij HOC herkennen we deze boodschap. Tijdens onze opleidingen zien we regelmatig cursisten met veel praktijkervaring, maar het zijn juist de bijzondere situaties die om extra aandacht vragen. Daarom besteden we in onze trainingen veel tijd aan praktijkvoorbeelden, risicoherkenning en het maken van de juiste keuzes vóórdat het werk begint.
Een goede hijsoperatie draait niet alleen om een gecertificeerde kraan of een ervaren machinist. Veiligheid ontstaat als iedereen dezelfde risico’s ziet, elkaar durft aan te spreken en samen een plan maakt.
Het rapport uit Lochem is daarom geen verhaal over wat er misging, maar vooral een les voor de hele hijsbranche. Wij raden iedereen die beroepsmatig met hijswerk te maken heeft aan om de bevindingen van de Onderzoeksraad te lezen. Soms maakt één kritisch gesprek vooraf het verschil tussen een geslaagde werkdag en een ongeval.
Veilig werken begint met goede voorbereiding. Iedere dag opnieuw.
